شرح فرآیند مشعل

 مجموعه مشعل پالایشگاه واحدي است که جهت ایمن سازي محیط پالایشگاه و واحدهاي بهره برداري طراحی و

نصب شده است .

کاربرد اساسی آن مهار کردن و به کنترل درآوردن شرایط غیرقابل کنترلی است که دراثربالا رفتن بیش ازحد

مجازعملیاتی دردستگاههاي پالایش بوجود می آید. کنترل فوق از طریق تخلیه گازمازاد واحدها به شبکه مشعل

انجام می گیرد.

این مجموعه شامل قسمتهاي زیر می باشد:

1لوله هاي رابط واحد .

مشعل که از محوطه بارگیري گاز مایع شروع شده و تا ستونهاي (BLOW DOWN) 2لوله اصلی .

مشعل امتداد دارد.

(K.O.DROM) 3ظروف مایع گیر بین راهی .

4تلمبه هاي تخلیه مایعات جمع شده در ظروف بین راهی .

ME-2503 , ME-2502 , ME- 5ستونهاي اصلی مشعلها 2501 .

6دستگاه جرقه زن الکتریکی براي روشن کردن مشعلها .

ظروف برج ها، تلمبه ها (VENT) و تهویه (DRAIN) خروجی تمام شیرهاي ایمنی، لوله هاي تخلیه

،کمپرسورها ،اعم از گازي یا مایع(به استثناء آب ،بخار،هواي فشرده، ازت و بعضی از هیدروکربورهاي سبک که به

هواي آزاد تخلیه می شوند) توسط لوله هاي تخلیه فشار هر واحد جمع آوري شده به لوله اصلی مشعل منتقل

می گردند .

قسمت عمده مایعات همراه با گازها در ظروف مایع گیر بین راهی جداشده و گازها وارد محفظه آب بندي در

پائین مشعل می گردند،پس از شستشو و حذف ذرات و مایعات احتمالی توسط آب براي سوختن به بالاي مشعل

مشعل می سوزند. (TIP) هدایت و درتاج

تولید می کند یک H2S براي کنترل فشار واحدهاي آب ترش،آمین و گوگرد که گازهاي اسیدي محتوي

طراحی و ساخته شده است که به موزات (ME-2503) ACID FLARE سیستم مشعل مخصوص

چسبیده است. ME- مشعلهاي اصلی کشیده شده و بدنه مشعل شرقی 2501

سیستم مشعل پالایشگاه از محوطه مخازن و بارگیري گاز مایع با یک لوله 20 اینچ شروع می شود و به ابتداي

جهت تأمین فشار مثبت در سیستم و رانش گازها به FUEL GAS این لوله یک لوله 2 اینچ ازسوخت گاز

طرف مشعل و روشن نگه داشتن مشعل درهنگامی که میزان تخلیه مشعل کمترازحد مورد نیاز طراحی مشعل

باشد تعبیه شده است.

مقداراین گازباید به اندازه اي باشد که بتواند مواد داخل لوله را به میزان حدأقل 0.4 متربرثانیه به جلو براند و

از ایجاد خلأ و پس زدن شعله به داخل سیستم و خاموش شدن شعله مشعل جلوگیري کند.

اندازه گیري می شود.علاوه بر FI-25021.A این مقدار گاز تزریقی به وسیله دست تنظیم شده و توسط

و دریافت نمودار ول گردیده است. CRT پالایشگاه جهت مشاهده اپراتور روي DCS آن سیستم کنترل

V- لوله اصلی مشعل بعد از جمع آوري گازهاي تخلیه شده به آن در این قسمت با شیب 0.2 % به ظرف

2507 وارد می شود،این ظرف برخلاف سایر ظروف مایع گیر بین راهی مشعل فاقد چاهک آب گیر

می باشد و درنتیجه تلمبه اي براي تخلیه مایعات ندارد،بنابراین مایعات جمع شده دراین ظرف به (BOOT)

تبخیر و از بالاي آن خارج می شود و مایعات سنگین تر bar وسیله گرماي حاصله از یک مارپیچ بخارآب 4

باقی مانده درمحوطه مخصوص ،به زمین تخلیه می شوند.

و سوئیچ هشداردهنده مجهز بوده و در LEVEL GAUGE این ظرف جهت کنترل سطح مایع به آب نما

هشدار می CRT روي (ALARM) توسط DCS موقع بالا رفتن سطح مایع ازطریق سیستم کنترل

دهد .

توسط (PURGEGAS) خارج شده همراه گاز رانشی V- گازها و مایعات تبخیر شده از بالاي 2507

بوده V- یک لوله 20 " به لوله تخلیه فشار واحد تقطیر مرتبط می گردند. شیب این لوله به طرف 2503

گازهاي دریافتی از واحدهاي کنترل 1 (تقطیر کاهش گرانروي،گاز مایع و سوخت گاز)را به داخل این ظرف

را داشته وعلاوه برآن داراي چاهک V- کلیه تجهیزات 2507 V- هدایت می کند،ظرف مایع گیر 2503

می باشد که MAN-AUTO می باشد که سوئیچ آن دراي دو حالت P- مایع گیر و تلمبه تخلیه 2503

LSH- بالا بیاید، 25002 V- قرار دارد و درآن حالت اگرسطح مایع در 2503 AUTO معمولاً در حالت

تلمبه را به حالت SL- را روشن می کند و وقتی سطح مایع پائین بیاید 25003 P- تلمبه 2503

خودکاراز سرویس خارج می نماید .

هدایت می گردد. گازهاي COLD SLOPSTK مایعات تلمبه شده به مخزن ضایعات سبک پالایشگاه

هیدروژن و CCR با جریان گازهاي جمع آوري شده در واحدهاي تبدیل کاتالیستی V- خروجی از 2503

می شود. V- هیدروکراکر را دریافت می نماید و وارد 2505

می باشد چون هیدروکراکردرفشار بالا کار می کند V- و تلمبه تخلیه مایعات آن مشابه 2503 V-2505

براي آن یک لوله تخلیه فشار اضطراري جداگانه ازمسیرعادي کشیده است تا در هنگام لزوم براي تخلیه

فشارسریع واحد هیدروکراکر استفاده شود.

با هم مخلوط شده و قبل ازورود به ظروف مایع گیر محوطه V- و 2503 V- گازهاي خروجی از 2505

لوله 12 " تخلیه مشعل واحدهاي منطقه ج به آن تزریق می گردد. V- مشعل 2503.2505

خارج ازمحوطه خطرناك مشعل قراردارند وهرکدام داراي ظروف قبلی V- و 2501 V- ظروف 2502

جهت کنترل سطح مایع می باشند .

بوده و مایعات جمع شده در این ظروف را به مخازن V- مربوط به 2502 P-2501A/B تلمبه هاي

یا MAN ضایعات سرد پالایشگاه می فرستد. این تلمبه ها داراي سوئیچ هاي انتخابی براي تنظیم حالت

می باشد. AUTO

هاي ظروف مربوط فرمان LEVEL SWITCH قرار داده شوند مستقیم از AUTO اگر آنها به صورت

و یا HS- باشند می توان آنها را توسط 25007 MAN گرفته خاموش یا روشن می شوند واگردرحالت

اتاق کنترل خاموش یا روشن کرد. CRT از روي HS-25006

ME-2501ME- به شماره هاي FLARE STACK مجموعه مشعل پالایشگاه داراي دو ستون اصلی

2502 می باشد که قطرآنها " 25 و ارتفاع آنها 83 مترمی باشدوهمچنین یک ستون مشعل براي ,

گازهاي اسیدي به قطر 16 " و ارتفاع 83 متر براي گازهاي اسیدي می باشند که به ستون مشعل شرقی

چسبیده است

اسيد نيتريك

 

  مقدمه :

با افزايش تدريجی جمعيت و نياز بيشتر به محصولات كشاورزی، مصرف كودهاي شيميايي در كشور روز به روز در حال افزايش مي‌باشد. اين افزايش مصرف علت اصلی ايجاد مجتمع پتروشيمي در نقاطی از ایران گرديد.

فکر و اندیشه ایجاد صنعت پتروشیمی در ایران قدمتی حدود ۴۵ سال دارد ، جهت نیل به این هدف ، سازمانهای متعددی در وزارتخانةهای مختلف به وجود آمدند . اولین سازمان نسبتا" متشکل برای این منظور ، بنگاه شیمیائی وابسته به وزارت اقتصاد بود که عمده ترین فعالیت این بنگاه ، ایجاد کارخانه کود شیمیائی مرودشت فارس در سال ۱۳۳۸ بود . تا این که در سال ۱۳۴۳ ، طبق قانون کلیه فعالیتهائی که به عنوان ایجاد و توسعه صنایع پتروشیمی توسط واحدهای تابعه وزارتخانةها و سازمانهای مختلف دولتی انجام می شد ، در شرکت ملی نفت ایران متمرکز شد و شرکت مزبور برای تحقق این هدف شرکتی فرعی به نام شرکت ملی صنایع پتروشیمی تاسیس کرد.

هدف اصلی این شرکت ، تولید فرآورده های پتروشیمی و شیمیائی و فرآورده های فرعی از نفت ، مشتقات نفتی ، گازهای طبیعی و سایر مواد خام اعم از آلی و معدنی است . یکی از واحدهای تولیدی شرکت ملی صنایع پتروشیمی مجتمع پتروشیمی شیراز میباشد که محصولات آن بیشتر کود مورد نیاز کشاورزی ، عمدتا کودهای ازته ، است .

در قدیم کمبود ازت زمین از یکی از روشهای زیر جبران می شد :

۱-دفن اجساد حیوانات یا شاخ و برگ پوسیده گیاهان در زمین

۲-مخلوط نمودن فضولات حیوانات و یا پرندگان با خاک

۳-کشت متناوب بعضی از گیاهان مانند شبدر، یونجه و لوبیا در زمین مورد نظر .

سهولت استفاده از کودهای شیمیائی جهت گسترش کشاورزی  عمده استفاده از این کودها است .مجتمع پتروشيمي شيراز، به عنوان اولين واحد صنعت پتروشيمی ايران، در سال ۱۳۴۲ كار خود را با توليد كودهای شيميايی ازته در مرودشت فارس كه يكي از قطب‌های كشاورزی كشور است آغاز نمود. اين مجتمع در ۵ كيلومتری غرب مرودشت و پنجاه كيلومتری شمال شيراز در كنار رودخانه كر واقع شده است و جاده منتهی به آن در محل پل خان از جاده شيراز – مرودشت منشعب مي‌شود. مجتمع در ابتدا دارای ۴ واحد توليدی و ۳ واحد جانبی بود. واحدهای توليدی مجتمع عبارتند از آمونياك، اوره، اسيد نيتريك و نيترات آمونيم و واحدهای جانبی عبارتند از آب، برق، بخار و هوای فشرده.

ادامه نوشته

ترمودینامیک چیست؟

ترمودینامیک چیست؟

مقدمه:

مراحل مطالعه ترمودینامیک قدم اول در مطالعه ترمودینامیک ، انتخاب قسمتی از فضا یا شی و یا نمونه است که به اختیار در نظر گرفته و مطالعه روی آن متمرکز میشود این قسمت را اصطلاحا سیستم میگویند.

مراحل مطالعه ترمودینامیک قدم اول در مطالعه ترمودینامیک ، انتخاب قسمتی از فضا یا شی و یا نمونه است که به اختیار در نظر گرفته و مطالعه روی آن متمرکز میشود این قسمت را اصطلاحا سیستم میگویند. بقیه فضا یا شی نمونه را که در تماس با سیستم بوده و در تحولات سیستم دخالت دارد یا به بیان دیگر با سیستم اندرکنش میکند، به مفهوم کلمه ، محیط اطراف میگوییم.

قدم بعدی انتخاب روش و یا دیدگاهی است که بررسی و مطالعه از آن دیدگاه صورت میگیرد. در این رهگذر دو دیدگاه به ظاهر متفاوت وجود دارد که عبارتند از:

ادامه نوشته

بررسی قانون اهم

مقدمه

وقتی بین دو سر سیمی یک اختلاف پتانسیل الکتریکی برقرار شود، از آن جریانی عبور می‌کند که شدتش به مقاومت الکتریکی سیم بستگی دارد. اولین بار اهم دانشمند آلمانی کتابی در این زمینه منتشر نمود که در آن شرح آزمایشهای مربوط به رابطه اختلاف پتانسیل با شدت جریان را نشان می‌داد. رابطه بین شدت جریان و اختلاف پتانسیل را به احترام این دانشمند که اولین بار موفق به کشف آن شد، قانون اهم می‌نامند.

تئوری آزمایش

وقتی دمای سیم ثابت باشد و بین دو سر سیم اختلاف پتانسیلهای مختلفی برقرار گردد، شدت جریانهایی که از سیم می‌گذرد متناسب با اختلاف پتانسیلهای دو سر آن است. اگر دو سر رسانای R به اختلاف پتانسیل V مربوط باشد و جریانی به شدت I از آن عبور کند، همواره نسبت اختلاف پتانسیل به شدت جریان مقداری است ثابت که به آن مقاومت الکتریکی رسانا می‌گویند:
V/I = R (مقدار ثابت) یا V = IR
این رابطه نشان می‌دهد که منحنی نمایش تغییرات اختلاف پتانسیل بر حسب شدت جریان خطی است. موقعی که جریان الکتریکی از سیم عبور می‌کند، مطابق قانون ژول در آن گرما ایجاد می‌شود و گرمای حاصل باعث تغییر مقاومت رسانا می‌شود. در این آزمایش از تغییرات دما صرفنظر می‌شود، پس هر بار که شدت جریان در مدار تغییر داده می‌شود، به کمک کلید جریان را قطع کرده و چند دقیقه صبر کرده ، مجددا کلید وصل شود.

 

هدف آزمایش

بررسی قانون اهم و بهم بستن مقاومتها بطور متوالی (سری) ، موازی (انشعابی) و ترکیبی

وسایل آزمایش

پتانسیومتر - چند مقاومت معلوم - ولت‌ سنج - میلی آمپرسنج - منبع تغذیه - سیمهای رابط - کلید قطع و وصل

روش آزمایش

دو سر پتانسیومتر را به باتری وصل کرده و در سر راه آن یک کلید قطع و وصل قرار دهید. یک طرف پتانسیومتر را به مقاومت مجهول و طرف دیگر را به آمپرسنج ببندید. طرف دیگر آمپرسنج را به قسمت متحرک پتانسیومتر متصل کنید. ولت سنجی را بطور انشعابی با مقاومت مجهول قرار دهدید تا اختلاف پتانسیل دو سر آنرا نشان دهد. کلید را وصل کرده و مقادیر اختلاف پتانسیل دو سر مقاومت و شدت جریانی را که از آن می‌گذرد را بوسیله ولت سنج و آمپرسنج بخوانید و مقادیر مربوط به آنرا یادداشت کنید. سپس قسمت لغزنده پتانسیومتر را تغییر دهید و هر بار اختلاف پتانسیل و شدت جریان مربوط به آنرا در جدولی یادداشت کنید.
حال منحنی نمایش تغییرات اختلاف پتانسیل بر حسب شدت جریان را رسم کنید. شیب خط برابر مقاومت است.
tagӨ = V/I = Rx (شیب خط)

بهم بستن مقاومتها بطور متوالی

سه مقاومت معلوم R1 و R3 و R2 را بطور متوالی به یکدیگر مربوط کنید و مجموعه را با یک آمپرسنج و مولد بطور موازی بهم ببندید. (شکل مقابل)
مقاومت معادل را از رابطه R = R1 + R2 + R3 بدست آورید.

مقاومت معادل

مقاومتی را معادل چند مقاومت دیگر گویند که اگر آنرا بجای چند مقاومت فوق در مدار و در همان شرایط قرار دهند، شدت جریان کل تغییری ننماید. متناسب با احتیاجی که در کاربرد مقاومتها پیش می‌آید می‌توان آنها را بطور متوالی یا بطور موازی بهم بسته و در مدار جریان قرار داد. اختلاف پتانسیل دو سر مجموعه مقاومتها را با ولت سنج اندازه گیری کرده و شدت جریانی را که از آنها می‌گذرد از روی آمپرسنج بخوانید و با استفاده از قانون اهم مقاومت مجموعه را بدست آورید. مقاومت معادل را که از دو راه بدست آورده‌اید، با یکدیگر مقایسه کنید.

بهم بستن مقاومتها بطور موازی

سه مقاومت معلوم R1 و R3 و R2 را بطور موازی به یکدیگر ببندید. دو سر مجموعه را بطور متوالی به آمپرسنج و کلید قطع و وصل و مولد ببندید و ولت سنجی را که بطور انشعاب وصل کنید. کلید را وصل کنید و مقادیر اختلاف پتانسیل دو سر مقاومتها و شدت جریان اصلی را بخوانید و مطابق قانون اهم مقدار مقاومت مجموعه را بدست آورید. مقاومت معادل را یک بار هم از رابطه R-1 = 1/R1 + 1/R2 + 1/R3 محاسبه کنید. دو مقداری را که برای مقاومت معادل بدست آورده‌اید، باهم مقایسه کنید.

بهم پیوستن ترکیبی

دو مقاومت R1 و R2 را بطور موازی بهم مربوط کنید و مجموعه را با مقاومت R3 و کلید قطع و وصل و مولد بطور متوالی بهم ببندید. شدت جریان اصلی و فرعی در هر یک از انشعابها را با آمپرسنجی اندازه گیری کنید. با ولت سنجی اختلاف پتانسیل دو سر تک تک مقاومتها را و همچنین اختلاف پتانسیل سطح بین کلیه مقاومتها را اندازه گیری کنید.
جدول زیر را پر کنید.

R	VA - VC	VB - VC	VA - VB	i2	i1	I
...	...	...	...	...	...	...

مقاومت معادل را از رابطه VA - VC = RI بدست آورده و آنرا با مقاومت معادل که از راه محاسبه حاصل شده است مقایسه کنید و درصد خطا را بدست آورید.

مباحثي در مورد مهندسي خاك

در علوم مهندسی ، خاک مخلوط غیر یکپارچه‌ای از دانه‌های کانیها و مواد آلی فاسد شده می‌باشد که فضای خالی بین آنها توسط آب و هوا (گازها) اشغال شده است. خاک به عنوان مصالح ساختمانی در طرح‌های مهمی در مهندسی عمران بکار گرفته می‌شود و همچنین شالوده اکثر سازه‌ها بر روی آن متکی است.
بنابراین مهندسان عمران باید بخوبی خواص خاک از قبیل مبدا پیدایش ، دانه بندی ، قابلیت زهکشی آب ، نشست ، مقاومت برشی ، ظرفیت باربری و غیره را مطالعه نمایند. مکانیک خاک شاخه‌ای از علوم مهندسی است که به مطالعه مشخصات فیزیکی و رفتار توده خاکی تحت بارهای وارده می‌پردازد. مهندسی پی ، کاربرد اصول مکانیک خاک در مسائل عملی است.

تاریخچه عملیات خاکی را می‌توان به دوره‌های دور تاریخ بشری نسبت داد و آن را با قدمت پیدایش شهرنشینی یکی دانست. حفر قناتها ، کانالهای آبرسانی ، ایجاد پلها و سدهای محکم و سایر بناهایی که آثار آنها در کشورهای دنیا از ده‌ها قرن قبل تا کنون به یادگار مانده است، همه از مواردی است که به نحوی با عملیات خاکی ارتباط دارد.
سیر تحولی و رشد
توجه به بررسی و مطالعه خاک با یک دیدگاه مهندسی و به منظور تحلیل ریاضی خواص آن ، از قرن 18 میلادی آغاز شد و در واقع اولین بار در عین حال مهمترین رابطه ساده در زمینه مکانیک خاک ، در سال 1773 توسط کولمب یک مهندس ارتشی فرانسه ارائه گردید. این رابطه ساده ، که یک رابطه اساسی در بررسی مقاومت یا عدم مقاومت خاک است عبارت است از:
(τ=c+bntan(φ
کارهای بوسینسک در مورد تئوری اجسام الاستیک که در سال 1885 انتشار یافت به ارائه راه حل‌های دقیق در محاسبه تنش‌ها و تغییر شکل‌های درون محیط خاکی منجر گردید و توانست در تحلیل بخش مهمی از مبحث مکانیک خاک ، پاسخگو باشد. دانش مکانیک خاک به صورت مدرن ، در ابتدای قرن حاضر گسترش روز افزونی یافت و مانند سایر علوم مهندسی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت بطوری که در سال 1925 کارل ترزاقی ، استاد دانشگاه هاروارد ، نتیجه تحقیقات خود را به صورت مقاله‌ای ارائه داد و در سال 1943 کتاب «اصول نظری مکانیک خاک» را تدوین و منتشر کرد.
کارل ترزاقی (1963-1883) را به حق بنیانگذار دانش مکانیک خاک نامیده‌اند. در اینجا شایسته است از سهم محققین روسی نیز یادآور گردد، چه پژوهشگرانی چون سیتوویچ در کشور روسیه به موازات دانشمندان غربی در توسعه دادن مبحث مکانیک خاک کارهای زیادی ارائه دادند. نامبرده نیز در سال 1934 کتاب اصول علم مکانیک خاک را منتشر نمود.
امروزه اهمیت دانش مکانیک خاک مانند علوم دیگر روز به روز رو به فزونی است و این بویژه به این علت است که تجربه‌های گذشته در این زمینه بدون گسترش تئوری‌های مطمئن‌تر و راه حل‌های اقتصادی‌تر تکافوی حل مسائل جدید را در عمل نمی‌نماید. به علاوه ، بسط مسائل مبحث مکانیک خاک همراه با توسعه روش‌ها و دیدگاههای جدید در زمینه مکانیک محیط دانه‌ای ، گسترش و افزایش دقت در تحلیل‌های ریاضی و مدل سازی‌ها را در هر دو زمینه الزامی نموده و نیز به نتیجه رسانده است.
مباحث کلی مکانیک خاک
طرح تئوریهایی که نشان دهنده رفتار توده خاکی در برابر عوامل بیرونی ، مثل نیروهای مختلف ، باشد.
کاربرد معلومات تئوری و تجربی در موارد و مسائل اجرایی خواص فیزیکی ، شیمیایی و کانی شناسی خاکها
خواص فیزیکی و شیمیایی خاک : شناخت خواص فیزیکی ، شیمیایی و کانی شناسی خاکها در بسیاری از بررسی‌ها و مطالعات و تصمیم گیری‌ها در عملیات خاکی نقش مهمی دارد. خواص فیزیکی و شیمیایی خاکها را باید عمدتا در عوامل زیر جستجو کرده و مربوط به آنها دانست.
ترکیب کانی شناسی دانه‌ها : از آنجایی که خاکها از تجزیه و هوازدگی سنگهای پوسته زمین پدید آمده است‌، لذا کانی‌های تشکیل دهنده خاکها باید همان کانی‌های تشکیل دهنده سنگ مادر باشد.
طبیعت سطح ذرات خاک (سطح مخصوص) : سطح خارجی دانه‌های خاک ، یعنی فصل مشترک محیط جامد با محیط مجاور آن که ممکن است، آب یا هوا باشد. محل پدید آمدن بعضی پدیده‌های فیزیکی یا شیمیایی است که این پدیده‌ها برخواص دیگر خاک مثل؛ مقاومت و نفوذپذیری و ... تاثیر می‌گذارد.
پدیده‌های فیزیکی و شیمیایی در سطح مشترک خاک و آب :ذرات جسم جامد از شبکه‌ای از یون‌های مختلف تشکیل شده است که از اینرو بین سطح خارجی ذره و محیط اطراف آن کنش و واکنش‌هایی پدیدار می‌گردد.
خاصیت مویینگی : خاصیت بالا رفتن آب در لوله‌های مویین و در حفره‌های بین ذرات خاک را خاصیت مویینگی گویند.
نیروهای دافعه و جاذبه بین ذرات :
نیروهای بین ذره‌ای در خاک به دو گونه‌اند. نیروهای جاذبه مولکولی بین دانه‌ها (وان در والس) و نیروهای دافعه که از نوع نیروی الکتروکینیماتیکی است. خواص مکانیکی خاکها
اصطکاک : مقاومت جسم در برابر حرکت به علت وجود اصطکاک بین دو سطح تماس است.
چسبندگی: مقاومت خاکی به علت چسبندگی دانه‌ها حاصل از مقاومت مولکولی (یعنی نیروی جاذیه الکتروشیمیایی) بین ذرات ریز است.
گسیختگی توده خاک : گسیختگی توده خاک عبارتست از پایان شرایط مقاومت و آغاز برش در خاک است.
تحکیم: تحکیم عبارتست از کاهش حجم حفره‌های آب‌دار درون خاک به علت افزایش فشارهای جانبی.
کاربرد مکانیک خاک خاک از یک طرف به عنوان مصالح مورد توجه مهندسین و طراحان قرار می‌گیرد و از سوی دیگر به عنوان یک محیط طبیعی که در اختیار آدمی قرار گرفته است مورد توجه و استفاده است. جایی که به عنوان مصالح مورد نظر است مانند خاکریزها ، سرای خاکی ، روسازی راه و فرودگاه ، پشت دیوار حایل ، زهکش‌ها ، و به عنوان بخشی از بتن ، ماده اصلی تهیه آجر و سرامیک ، ماده اصلی تهیه چینی و کاشی ، و... حالت انتخابی و اختیاری دارد، و در جایی که به عنوان محیط مورد توجه است.
مانند زیر پی‌ها ، زیر پایه پل‌ها و زیربنای جاده‌ها و محل حفر تونل‌ها و محل قرار دادن لوله‌ها و تاسیسات مکانیکی و الکتریکی (کابل های تلفن و برق و لوله کشی گاز و فاضلاب و محل احداث قناتها و محل حفر چاهها و کانال‌ها و ... همه حالت غیر انتخابی (یعنی اجباری) دارد. به هر حال در تمام موارد ذکر شده ، شناخت خواص فیزیکی و مکانیکی خاک ضرورت غیر قابل اجتناب دارد. مثلا در یک پروژه راه سازی ، چه نوع خاکی با چه نوع دانه بندی باید انتخاب شود و لایه‌های آن با چه ضخامتی و با چه رطوبتی و تا چه حد باید کوبیده شود تا جایی حاصل بتواند در برابر نیروهای وارد بر آن مقاوم باشد و وجود آبهای سطحی و بارندگی بر دوام آن اثر مخرب نداشته باشد و در برابر یخ‌زدگی و فرسایش و تغییرات جوی نیز پایدار بماند.
رابطه مکانیک خاک با سایر علوم مبحث مکانیک خاک دانشی است که در آن خواص فیزیکی و مکانیکی خاکها ، ارتباط این خواص با عوامل بیرونی ، مقاومت خاک در برابر نیروها ، تغییر شکل خاک در اثر نیروها ، مسایل مربوط به حرکت یا سکون آب در خاک ، چگونگی و مقدار فشرده شدن خاکها و چگونگی و مقدار تنش‌ها و تغییر شکل‌های هر نقطه از محیط خاکی در اثر عملکرد یک نیروی خارجی و ... بحث می‌شود.
در این راستا گاهی نیاز به مطالعه خواص شیمیایی و کانی شناسی دانه‌های خاک است و گاهی نیاز به بررسی پیدایش و منشا خاکها و گاهی نیاز به استفاده از دانش هیدرولیک و دانش‌های دیگر است. از اینرو ارتباط این مبحث با دیگر مباحث علمی چون فیزیک ، شیمی ، زمین شناسی ، کانی شناسی ، هیدرولیک و مکانیک سیالات را نباید از نظر دور داشت.                                

قسمت اعظم سطح زمین را رسوبات و مصالح ناپیوسته طبیعی، که به طور کلی به آنها "خاک" می گوییم پوشانده است. خاک، از یک طرف جایی است که سازه خود را به رو یا داخل آن بنا می کنیم و از طرف دیگر، ماده ای است که آن را به عنوان مصالح ساختمانی در کارهای عمرانی به خدمت می گیریم. خاکهای موجود در طبیعت بسیار متنوع اند و هر یک از آنها رفتاری خاص در کاربردهای مهندسی از خود نشان می دهند. این تنوع رفتار و ویژگیهای مهندسی متاثر از عوامل گوناگونی است. به عنوان مثال، نحوه منشا گرفتن و تشکیل شدن یک خاک تاثیر بارزی بر ویژگیهای مهندسی آن بر جای می گذارد. به این ترتیب، بسته به اینکه خاک به طور بر جا درست شده یا انکه آبرفتی، بادی، واریزه ای باشد یا تغییرات ثانوی را تحمل کرده باشد از ویژگیهای مهندسی متفاوتی برخوردار است.
بررسی نقش زمین شناسی خاک در رفتار مهندسی آن به بهترین وجهی با بررسی مستقیم صحرایی خاک انجام می شود. امروزه طبقه بندی های متعددی برای دسته بندی خاکها بر مبنای ویژگیهای مهندیشان وجود دارد که در راس می توان از طبقه بندی یونیفاید (unified) نام برد. طبقه بندیهای رایج خاک، بر خلاف طبقه بندیهای ارائه شده برای سنگ از سادگی بسیاری برخوردارند. به این نحو که با مشاهده مستقیم خاک در صحرا و حداکثر انجام برخی آزمایشهای دستی بسیار ساده می توانیم خاک را طبقه بندی نماییم. پس از آنکه خاک طبقه بندی شد به راحتی می توانیم با مراجعه به جداولی که وجود دارد، ویژگیهای مهندسی آن را در کاربردهای مختلف برآورد کنیم.طبقه بندی خاک با همه مزایایی که دارد کلیه ویژگیهای آن را بیان نمی کند. از این رو، معمولا محتاج توصیف دقیق خاکها از دیدگاه مهندسی هستیم.

رابطه کارآیی خاک و منشا زمین شناسی

خاکها را می توان بر مبنای منشا زمین شناسیشان به گروههای شش گانه زیر تقسیم کرد:
1- خاکهای برجا: بر اثر هوازدگی و تجزیه بر جای سنگها ایجاد می شوند.
2- خاکهای واریزه ای: به خاکهایی که بر اثر نیروی گرانی جابجا شده اند اطلاق می شود.
3- رسوبات آبرفتی: کلیه خاکهایی را که توسط عمل آب جاری در خشکیها ایجاد می شوند.
4- رسوبات بادی: همان گونه که از نامشان پیداست توسط باد حمل و برجای گذارده می شوند.
5- رسوبات یخچالی: توسط یخچالها یا آبهای ناشی از ذوب یخچالها ایجاد می شوند.
6- رسوبات ثانوی: بر اثر ایجاد تغییرات به روی خاکهای اولیه ایجاد می شوند.

رابطه منشا زمین شناسی یک خاک و میزان مناسب بودن در پی سازی را به گونه زیر می توان خلاصه کرد به طور کلی خاکهای مناسب برای پی سازه های مهندسی عبارتند از:
الف- خاکهای با تراکم متوسط یا زیاد که از ویژگیهای برخی از رسوبات بستر رودها، رسوبات ساحلی و یخزنهاست.
ب- رسهای غیر فعال "بیش تحکیم یافته که در برخی از دشتهای ساحلی یافت می شوند.
ج- مخلوط رس و رسوبات دانه ای که از مشخصات خاکهای بر جای حاصل از تجزیه سنگها اسیدی مثل گرانیت است.
در مقابل، مصالح خاکی نامناسب وضعیت در مهندسی پی عبارت اند از:
الف- رسوبات واریزه ای که اغل در دامنه ها حالتی ناپیدار دارند.
ب- خاکهای دانه سست و متراکم نشده موجود در دشته ای سیلابی، دلتاها، خلیج های دهانه ای دریاچه ها، باتلاقها.
ج- رسهای فعال حاصل از تجزیه سنگهای مافیک, شیلهای دریایی یا ته نشین شده توسط فعالیتهای آتشفشان
د- کلیه رسوبات آلی

 

خاک مخلوطی منفصل از کانیها و سنگ دانه ها و بقایای مواد آلی (گیاهی- جانورزی) است که فضاهای خالی آن توسط آب و هوا پر شده است و معمولا قسمت سطحی زمین را ی پوشاند. و معادل لاتین Soil می باشد.
اندازه گیری ویژگیهای خاک بر عهده علم مکانیک خاک است که هدف از اندازه گیری ویژگیهای خاک کاربرد این ویژگیها برای مقاصد و اهداف خاص است برای این منظور ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک را به کمک آزمایشات و یا محاسبات ریاضی مختلف اندازه گیری و ارزیابی می کنند. از جمله این ویژگیها می توان، حجم، وزن، رطوبت، تخلخل، چگالی و مقاومت برشی(شکست)، مقاومت کششی و مقاومت فشاری و... را نام برد که هر یک را به اختصار بررسی می کنیم:

تاریخچه:

مکانیک خاک از سال 1925 میلادی به صورت یک شاخه مهم شناخته شد. تزراقی (پدر علم مکانیک خاک) با کتاب اصول مکانیک خاک بنیانگذار این علم است.
در ایران نیز تحت عنوان مکانیک خاک به عنوان یک رشته مستقل در مقطع کارشناسی ارشد مهندسی عمران و به عنوان یک درس اختیاری و اصلی در مقاطع مختلف کارشناسی و کارشناسی ارشد زمین شناسی ارائه می شود.

 

چگونگی تشکیل خاک

فرض کنیم که یک تو.ده سنگی، مثلا گرانیت روی سطح زمین قرار گرفته است. این توده سنگی در اثر عوامل فیزیکی و شیمیایی مثل تاثیر دما، آب های جوی، باد و ... هوازده شده و به قسمت های کوچک و بزرگ خرد می شود و بعد از تاثیر دیگر فرآیندها و سپری شدن زمان زیاد، به خاک تبدیل می شود. نرخ تولید خاک به صورت طبیعی خیلی کم بوده و در حدود 1 سانتیمتر در هر 100 سال است.
خاک دارای سه فاز (حالت) است 1- جامد (ذرات خاک) 2- مایع (آب) 3- گاز (هوا)

 

روشهای اندازه گیری ویژگیهای خاک:

حجم خاک:

با حرف V نمایش می دهند. برای اندازه گیری حجم خاکهای چسبنده، روشهای مختلفی وجود دارد.
روش اول:وارد کردن نمونه در داخل استوانه مدرج حاوی مقداری جیوه که نمونه را وارد آن می کنیم و اختلاف ارتفاع جیوه، حجم نمونه را نشان می دهد.
روش دوم: موم اندود کردن نمونه و قرار دادن در استوانه مدرج حاوی آب، (که اختلاف ارتفاع آب در استوانه بیانگر حجم نمونه خاک است (دلیل موم اندود کردن روش دوم این است که آب وارد درز و شکافهای نمونه نشود چون خاصیت مویینگی آب ، موجب نفوذ آن به درون این درزه ها میشود ولی در مورد جیوه چنین نیست.

وزن خاک:

با (W) نمایش می دهند. که می توان جرم خاک را توسط ترازوی دقیقی اندازه گرفت که وزن را می توان طبق رابطه مقابل بدست آورد. ( شتاب گرانش زمینm/s2 =g  9.81(
W =m.g

تخلخل:

که با n نمایش م دهند و عبارت است از نسبت حجم فضاهای خالی (Vr) به حجم کل خاک (V) که به درصد بیان میشود.

درصد رطوبت:

که با ω نمایش می دهند و عبارت است از نسبت وزن آب موجود در خاک (Ww) به وزن خشک خاک (Ws)
درصد رطوبت در خاکهایی که مقدار زیادی رسی وارد گاها به 300% نیز می رسد.

چگالی ویژه ذرات جامد خاک:

دیگر ویژگیهای فیزیکوشیمیایی خاک را با روشها و روابط پیچیده دیگری می توان اندازه گیری کرد که در حد پیشرفته و تخصصی است، از جمله این ویژگیها می توان، مقاومت برش، مقاومت فشاری، و کششی، حدالاستیک و پلاستیک، واگرایی و همگرایی خاک و... نام برد که هر یک نسبت به هدف کار مورد بررسی قرار می گیرد.
- اندازه گیری ویژگیهای خاک در علوم مختلف مثل مکانیک خاک، مهندسی عمران (گرایش پی و سازه)، زمین شناسی وکشاورزی و... کاربرد وسیعی داشته و به علوم مختلف مثل، فیزیک، شیمی و زمین شناسی وابسته است.
- از جمله کاربردهای مکانیک خاک در مطالعات قبل از احداث کلیه سازه های مهندسی، از قبیل سد، تونل، راههای ارتباطی، ساختمانهای مسکونی و ... است. بدین صورت که از ویژگیهای مختلفی که یک خاک نشان می دهد می توان میزان مقاومت آن را اندازه گیری کرده و در نتیجه تمهیدات لازم برای پایداری سازه بر روی خاک را اندیشید.

مواد و مصالح زمین شناسی از دیدگاه مهندسی

مواد جامد و طبیعی تشکیل دهنده ، بخشهای خارجی زمین را به دو گروه اصلی سنگ و خاک تقسیم می‌کنند.

• سنگ :
  از نقطه نظر زمین شناسی ، سنگ به موادی از پوسته زمین اطلاق می‌شود که از یک یا چند کانی که با یکدیگر پیوند یافته‌اند، درست شده است.
• خاک :
  خاک توده‌ای از ذرات یا دانه‌های منفصل یا دارای پیوند سست است که بر اثر هوازدگی سنگ بطور بر جا تشکیل شده است درجه سخت و سنگ شدگی خاک ناچیز تا صفر بوده و در بسیاری موارد حاوی مواد آلی است و گیاهان می‌توانند بر روی آن رشد کنند.
• ژئودینامیک :
  یکی از وظایف مهم زمین شناسی مهندسی تشخیص احتمال وقوع فرآیندهای ژئودینامیکی ، مثل سیل و زمین لرزه ، که شاید بتوان آنها را «بلایای زمین شناسی» نیز نامید، قادرند ضمن ایجاد تلفات جانی ، خسارات جبران ناپذیری نیز به سازه مهندسی وارد آورند. مهندسانی که در پروژه‌های عمرانی و ساختمانی فعالیت دارند، باید از شرایط طبیعی که منجر به بروز این مشکلات می‌شود، آگاهی داشته باشند، تا به این وسیله بتوانند احتمال رخداد هر یک از آنها را در محدوده سازه مورد نظر برآورد نمایند

-مشعل:

 شرح فرایند:

       مجموعه مشعل پالایشگاه واحدی است که جهت ایمن سازی محیط پالایشگاه و واحدهای بهره برداری طراحی و نصب شده است. کاربرد اساسی آن مهارکردن و به کنترل درآوردن شرایط غیرقابل کنترلی است که در اثر بالارفتن فشار بیش ازحد مجاز عملیاتی در دستگاه های پالایش بوجود می آید. کنترل فوق از طریق تخلیه گاز مازاد واحدها به شبکه مشعل انجام می گیرد. این مجموعه شامل قسمت های زیر است:

1-    لوله های رابط واحدها                    

2-     لوله اصلیBLOW DOWN مشعل که از محوطه بارگیری گاز مایع شروع و تا ستون های مشعل امتداد دارد.

3-    ظروف مایع گیر بین راهی (KO.DRUM)

4-    تلمبه های تخلیه مایعات جمع شده در ظرف بین راهی

5-    ستون های اصلی مشعل ها ME-2501,ME-2502, ME-2503 (FLARE STACK)

6-     دستگاه جرقه زن الکتریکی برای روشن کردن مشعل ها

خروجی تمام تمام شیرهای ایمنی، لوله های تخلیه(DRAIN) و تهویه(VENT) ظروف برج ها، تلمبه ها و کمپرسورها اعم از گازی یا مایع (به استثناء آب، بخار، هوای فشرده، ازت و بعضی از هیدروکربورهای سبک که به هوای آزاد تخلیه می شوند) توسط لوله های تخلیه فشار هر واحد جمع آوری شده، به لوله اصلی مشعل منتقل می گردند. قسمت عمده مایعات همراه با گازها در ظروف مایع گیر بین راهی جدا شده و گازها وارد محفظه آب بندی در پایین مشعل می گردند، پس از شستشو و حذف ذرات و مایعات احتمالی توسط آب برای سوختن به بالای مشعل هدایت و در تاج(TIP) مشعل می سوزند.

برای کنترل فشار واحدهای آب ترش، آمین و گوگرد که گازهای اسیدی محتویH₂S تولید می کند، یک سیستم مشعل مخصوصACID FLARE (ME-2503) طراحی و ساخته شده است که به موازات مشعل های اصلی کشیده شده و به بدنه مشعل شرقیME-2501 چسبیده است.

سیستم مشعل پالایشگاه از محوطه مخازن و بارگیری گاز مایع با یک لوله "20 شروع می شود، به ابتدای این لوله یک لوله "2 از سوخت گازیFUEL GAS  جهت تأمین فشار مثبت در سیستم و رانش گازها به طرف مشعل و روشن نگه داشتن مشعل در هنگامی که میزان تخلیه مشعل کمتر ازحد مورد نیاز طراحی مشعل باشد، تعبیه شده است. مقدار این گاز باید به اندازه ای باشد که بتواند مواد داخل لوله را به میزان حداقل m/s4/0 به جلو براند و از ایجاد خلا و پس زدن شعله به داخل سیستم و خاموش شدن شعله مشعل جلوگیری کند، این مقدار گاز تزریقی بوسیله دست تنظیم شده و توسط FI-25021A اندازه گیری می شود، علاوه بر آن به سیستم کنترلDCS  پالایشگاه جهت مشاهده اوپراتور رویCRT  و دریافت نمودار وصل گردیده است.

لوله اصلی مشعل بعد از جمع آوری گازهای تخلیه شده به آن در این قسمت با شیب 2/0% به ظرف V-2507 وارد می شود، این ظرف برخلاف سایر ظروف مایع گیر بین راهی مشعل فاقد چاهک آبگیر(BOOT) می باشد و در نتیجه تلمبه ای برای تخلیه مایعات ندارد، بنابراین مایعات جمع شده در این ظرف به وسیله گرمای حاصله از یک مارپیچ بخارآب bar4 تبخیر و از بالای آن خارج می شود و مایعات سنگین تر باقی مانده در محوطه مخصوص به زمین تخلیه می شوند این ظرف جهت کنترل سطح مایع به آب نماLEVEL GAUGE  و سوئیچ هشداردهنده مجهز بوده و در موقع بالارفتن سطح مایع از طریق سیستم کنترل DCS توسط(ALARM) روی CRT هشدار می دهد.

گازها و مایعات تبخیر شده از بالایV-2507 خارج شده همراه گاز رانشی(PURGE GAS)  توسط یک لوله "20 به لوله تخلیه فشار واحد تقطیر مرتبط می گردند شیب این لوله به طرفV-2503 بوده، گازهای دریافتی از واحد کنترل یک ( تقطیر، کاهش گرانروی، گاز مایع و سوخت گاز) را به داخل این ظرف هدایت می کند. ظرف مایع گیرV-2503کلیه تجهیزاتV-2507را داشته و علاوه برآن دارای چاهک مایع گیر و تلمبه تخلیهP-2503  می باشد که سوئیچ آن دارای دو حالتAUTO وMAN می باشد که معمولاً درحالتAUTO  قرار دارد و در این حالت اگر سطح مایع درV-2503 بالابیاید     LSH-25002 تلمبه P-2503 را روشن می کند و وقتی سطح مایع پایین بیایدLSL-25003 تلمبه را به حالت خودکار از سرویس خارج می نماید، مایعات تلمبه شده به مخزن ضایعات سبک پالایشگاهCOLD SLOPS TK  هدایت می گردد و گازهای خروجی ازV-2503  با جریان گازهای جمع آوری شده ازV-2505 مخلوط گردیده به طرف ستون های اصلی مشعل می روند یک خط لوله "38 مایعات وگازهای تخلیه شده در واحدهای تبدیل کاتالیستیCCR  هیدروژن و هیدروکراکر را دریافت می تماید و واردV-2505  می شود.

V-2505 و تلمبه تخلیه مایعات آن مشابهV-2503 می باشد چون واحد هیدروکراکر در فشار بالا کار می کند برآن یک لوله تخلیه فشار اضطراری جداگانه از مسیر عادی کشیده شده است تا در هنگام لزوم برای تخلیه فشار سریع واحد هیدروکراکر استفاده شود.

گازهای خروجی از V-2505وV-2503با هم مخلوط شده، قبل از ورود به ظرف مایع گیر محوطه مشعلV-2501,2502 لوله"12 تخلیه مشعل واحدهای منطقه ج به آن تزریق می گردد.

ظروف V-2505وV-2503خارج از محوطه خطرناک مشعل قرار دارند و هرکدام دارای امکانات ظروف قبلی جهت کنترل سطح مایع می باشند. تلمبه های P-2501A/B مربوط بهV-2501و تلمبه های P-2502A/B مربوط به V-2502 بوده و مایعات جمع شده در این ظروف را به مخازن ضایعات سرد پالایشگاه می فرستند، این تلمبه های دارای سوئیچ های انتخابی برای تنظیم حالت  MANیا  ATUO می باشد اگر آنها را به صورتATUO قرار داده شوند مستقیم از LEVEL SWITCH های ظرف مربوطه فرمان گرفته، خاموش یا روشن می شوند و اگر در حالتMAN باشند می توان آنها را توسط HS-25006 و یاHS-25007 از روی  CRT اطاق کنترل خاموش یا روشن کرد.

مجموعه مشعل پالایشگاه دارای دو ستون اصلی  FLARE STACKبه شماره های    ME-2501,2502 میباشد که قطر آنها "52 و ارتفاع آنها 83 متر می باشد، همچنین یک ستون مشعل برای گازهای اسیدی به قطر "16 و ارتفاع 83m برای گازهای اسیدیME-2503,ACID FLAR می باشند که به ستون مشعل شرقی ME-2501چسبیده است:

- مشعل گازهای معمولی(ME-2501,2502):

       درشرایط عادی V-2501 برای ME-2501 و V-2502 برای ME-2502 در سرویس می باشند ولی درصورت لزوم می توان از هردو ظرف برای یک مشعل استفاده کرد و یا هنگام تعمیر یکی از ظروف را برای مشعل دیگر در سرویس قرار داد.

در قسمت پایین هر مشعل یک محفظه برای آب گیری و آب بندی (WATER SEAL DRUM)، برای جلوگیری از پس زدن شعله داخل سیستم و گرفتن مایعات همراه گاز وجود دارد که آب آن از واحد آب ترش تأمین می گردد. این ظروف دارای سیفون آب بندی بوده و پس از تأمین سطح مورد نیاز آب درSEAL DRUM مازاد آنرا به حوضچهSU-2506 سریز نموده واز آنجا توسط  P-2506جهت تصفیه به واحد آب ترش ارسال می گردد.

جهت بی دودکردن شعله در هرکدام از مشعل ها یک حلقه بخارآب با 52 نازل مخصوص و یک جت بخارآب در وسط تاج (TIP) وجود دارد که توسط HIC-25001A\B برای مشعل اول و HIC-25001A/B برای مشعل دوم از طریق رله های HY-25001,2 مربوطه مقدار بخارآب لازم برای بی دودکردن شعله به وسیله شیرهای کنترل مربوطه از داخل اطاق کنترل تنظیم می گردند.

تنظیم شعله مشعل و بی دودکردن آن معمولاً توسط مشاهده اثر بخارآب روی شعله های مشعل انجام می شود. جهت جلوگیری از سوختن تاج (TIP) مشعل ها همواره بایستی مقداری بخارآب ثابت به هردو مسیر بخارآب  (RING & CENTER)تزریق شود که این مقدار ثابت از طریق یک مسیر جانبی در کنار شیرهای کنترل که مقدار جریان آنها بوسیله اریفیس های محدودکننده  FO-25011,12 وFO-25010,17 بطور مجزا کنترل و تزریق می شود.

هرکدام از ستون های مشعل دارای یک مجموعه شمعک (پیلوت PILOT) برای روشن نگهداشتن مشعل می باشد که به موازات آنها یک لوله انتقال شعله (FLAME FRONT) از دستگاه جرقه زن برای روشن کردن آنها نصب گردیده است.

همچنین داخلTIP هرکدام از ستونهای مشعل، حلقه های آبند مکانیکی FLUIDICAL SEAL برای جلوگیری از نفوذ باد به داخل ستون نصب شده و علاوه برآن TIP مشعل ها دارای بادگیر مناسب می باشد تا از خاموش شدن شعله توسط باد جلوگیری شود.

- مشعل گازهای اسیدی (ACID FLARE)

       قسمت اعظم مایعات و گازهایی که در واحدهای آب ترش تصفیه آمین و بازیافت گوگرد به مشعل پالایشگاه می روند دارای گازH₂S  می باشند و نباید به مشعل های عادی پالایشگاه هدایت شوند، به همین دلیل برای این گازها یک سرشاخه مخصوص"12 طراحی گردیده که گازها و مایعات حاوی هیدروژن سولفوره را از واحدهای فوق الذکر جمع آوری کرده، بطرف مایع گیر (H₂S KO.DRUM) منتقل می کند. گازهای اسیدی از بالای این ظرف به مشعل اسیدی ME-2503 می رود. چون این گازها معمولاً بیشتراز 16%  H₂S دارند احتراق آنها مشکل انجام می شود بنابراین در روی لوله "12 این مسیر یک اریفیس با فلوسوئیچ FI/FSH25023 (FLOW SWITH) نصب گردیده و هنگامی که مقدار گازهای اسیدی از2520m³/h بیشتر باشد برای جلوگیری ازبد سوختن این گاز در مشعل FY-25023~ ME-2503 شیر کنترل FV-25023 را بازکرده، مقدار مناسب سوخت گاز کمکی از شبکهFUEL GAS  پالایشگاه به آن تزریق می گردد.

مایعات جمع شده در ظرف مایع گیر مستقیماً به شبکه فاضلاب روغنی(OILY) ارسال می شود.

درشرایط اضطراری و تعمیرات ME-2503 امکانات لازم برای تزریق این گازها به مشعل عادی پالایشگاه وجود دارد. فشار سیستم مشعل همواره کمتر0.03 BARG با تنظیم سطح آب درSEAL DRUM کنترل می گردد.  

6-کنترل دود مشعل ها و آب سریز آنها:

مقدمه:

باتوجه به اینکه مشعل های پالایشگاه درمواقع غیرعادی بخاطر ایجاد دود یکی از آلوده کننده های هوا بوده و جزو جنبه های زیست محیطی به شمار می روند. لذا کنترل نحوۀ سوختن گازهای تخلیه شده به این سیستم در تاج مشعل از اهمیت برخوردار بوده و همواره بایستی سعی شود که شعله در بهترین وضعیت خوش سوزی کنترل شده و کمترین مقدار دود ایجاد و منتشر شود.

شرح دستورالعمل:

چنانچه به هردلیل حجم گازی تخلیه شده به مشعل های پالایشگاه ازحالت عادی خارج و مقدار زیادی (بیش از30nm³/h )، اضافه شود بدلیل عدم اختلاط مناسب این گازها در تاج مشعل با هوا و در نتیجه کمبود اکسیژن نسبت به گازهای سوختنی، دود ایجاد خواهد شد. برای مهاردود در مشعل های نرمال و مشعل گازهای اسیدی به طریق زیر عمل می گردد.

1- مشعل های نرمال (هیدروکربوری)

در مشعل های نرمال به محض مشاهده دود در بالای شعله، بخار تزریقی به مسیرهای "RING10 و "6 CENTER مشعل را از اطاق کنترل واحد و ازطریقHC-25001A/B برای مشعل ME-2501 و ازطریق HC-25002A/B برای مشعل ME-2502 آنقدر اضافه نموده (این کار به آرامی انجام میشود) تا دود مشعل بطور کامل قطع و یا کمترین مقدار را پیداکند.

بخار تزریقی به مسیر CENTER باعث بلندکردن شعله ازروی تاج مشعل و همچنین باعث ATOMIZATION گازهای تخلیه شده میگردد و باتوجه به زاویه افشانک های روی لولۀ بخارRING در بالای مشعل، تزریق بخار به این قسمت باعث ایجاد حرکت چرخشی در گازهای خروجی ازبالای مشعل گردیده و درنتیجه به این حرکت چرخشی گازها اختلاط بیشتر و بهتری باهوا پیداکرده و نهایتاً خوش سوزی گازها و عدم ایجاد دود را درپی خواهد داشت.

2- مشعل گازهای اسیدی:

در مشعل گازهای اسیدی به محض مشاهده دود از طریقFI-8513 و یا FR-25023 مقداری FLG به مسیر گازهای تخلیه شده به این مشعل اضافه گردد. (مقدارFLG تزریقی متناسب با دود مشاهده شده تنظیم گردد.) تزریقFLG به این مسیر باعث رقیق شدن غلظت گازهای اسیدی تخلیه شده به این قسمت شده که در نتیجه بهسوزی و خوش سوزی گازها در مشعل اسیدی را درپی خواهد داشت.

3- آب سریز مشعل ها:

آب سریزSEAL DRUM مشعل نرمال و آب سریزBOOT مشعل اسیدی که حاوی مقداری آمونیاک وH₂S محلول می باشند ازطریق خطوط مربوطه جمع آوری و به حوضچه مخصوص آن هدایت می گردد. باپرشدن این حوضچه بصورتBACTH آبهای آلوده جمع آوری شده توسط P-2506 به واحد آب ترش فرستاده شده و بعنوان جزئی ازخوراک واحد وارد فرایند تصفیه آب ترش میگردد.

درصورت هرگونه خرابی درسیستم حوضچهP-25069، که بهره برداری ازآنها میسرنباشد آب سریزها از طریق آب راه های زیرزمینی به واحد بازیافت ارسال می شود.